MARKET INSIGHT
APRIL 2017

JAARVERSLAG
2017

MARKET INSIGHT
NOVEMBER 2017

THEMATISCH VERSLAG
2017-2018

10 Beschikbare hoofdstukken - Download de PDF

Modelberekeningen voor het containervervoer

 

 

  • In dit onderdeel wordt een beschrijving gegeven van een berekeningsmodel op grond waarvan een uitspraak kan worden gedaan over de vraag naar het vervoer van containers over de traditionele Rijn. De ontwikkeling van het transport van containers hangt zowel samen met macro-economische factoren als met milieuparameters. Het doel is om een aantal hoofdfactoren aan te wijzen op grond waarvan de ontwikkeling kan worden verklaard.
  • Hiervoor zullen verschillende macro-economische indicatoren (BBP, wisselkoers) en sector gerelateerde indicatoren (spoorwegvervoer, overslag in de havens) gebruikt worden. Statistische tests stellen ons vervolgens in staat om te bepalen welke combinatie van indicatoren het beste geschikt is om de ontwikkeling van het containervervoer over de traditionele Rijn te verklaren.

 

 

  • Hierbij zal zowel rekening worden gehouden met macro-economische als sector gerelateerde variabelen, om vast te stellen hoe het vervoer over de Rijn het beste kan worden verklaard, welke variabelen het beste bijdragen aan een verklaring en hoe het verband tussen het vervoer van containers over de Rijn en deze verklarende variabelen moeten worden geïnterpreteerd. De variabele waarvoor een verklaring wordt gezocht (de afhankelijke variabele) is de omvang van het containervervoer over de traditionele Rijn vanaf 1997 tot 2016 (op kwartaalbasis), uitgedrukt in de eenheid van 20-voet equivalent (TEU). Er werd gebruik gemaakt van een lineair-logaritmisch model, om tot een betere interpretatie te kunnen komen van de coëfficiënten, die als elasticiteiten aan de afzonderlijke verklarende variabelen zijn toegewezen. De coëfficiënten worden verkregen op basis van een regressie door OLS (ordinary least squares method). Deze variabelen werden statistisch getest op hun significantie en hun multi-collineariteit.

 

 

  Geteste variabelen

Geteste variabelenBronnenOpgenomen in model?
Bruto Binnenlands Product voor Europa (BBP)EurostatJa
Containeroverslag in de haven van RotterdamEurostatJa
Transport van containers door Duitse spoorwegenDestatisJa
Reële wisselkoers met de VSEurostatJa
Reële wisselkoers met ChinaEurostatJa
AardolieprijsOESOJa
Bevolking van EuropaEurostatNee
Industrial Productie Index (IPI)OESONee
Producenten Prijs Indices (PPI)OESONee
Inflatie (CPI)OESONee
RWI/ISL Container Throughput IndexISLNee
Containeroverslag in de haven van AntwerpenEurostatNee

 

 

 

Vergelijking regressiemodel

log⁡(teu)= α+ β log⁡(gdp)+ γ log⁡(oil)+ δ log⁡(rot)+ ε log⁡(rail)+ ζ log⁡(usa)+ η log⁡(chi)

 

 

 

Verklarende variabelen binnen het model en verkregen coëfficiënten (OLS)

VariabelenCoëfficiëntenSignificantie (*)
Constant-9.77350***
Bruto Binnenlands Product voor Europa (BBP)1.05036***
Aardolieprijs (oil)0.07110**
Containeroverslag in de haven van Rotterdam (rot)0.74760***
Transport van containers door Duitse spoorwegen (rail)-0.48218***
Reële wisselkoers met de VS USD/EUR (usa)0.78180***
Reële wisselkoers met China CNY/EUR (chi)-0.59955***

*geëvalueerd met als drempelwaarde: *** = 0,1%, ** = 1%, * = 5%

 

 

  • De determinatiecoëfficiënt (R²) meet de kwaliteit van een prognose voor een lineaire regressie, die tussen 0 en 1 wordt geëvalueerd. Hoe dichter de coëfficiënt bij 1 ligt, des te beter wordt de prognose. Hier is R2 gelijk aan 0,9586, hetgeen, toegevoegd aan de significantie van de variabelen bij een drempelwaarde van 1%, een uitspraak doet over de kwaliteit van de voorspelde regressie.

 

 

Interpretatie

 

 

Macro-economische indicatoren

 

 

  • Het BBP is een krachtige macro-economische indicator om de algemene economische situatie in de Europese landen in uit te drukken. Er is een sterke correlatie tussen deze indicator en het vervoer van containers over de Rijn. De aardolieprijs is een indicator die aangeeft hoe de bedrijfsactiviteiten er binnen een volkshuishouding voorstaan. Hoge aardolieprijzen zijn vaak een indicator voor een krachtige economische activiteit binnen een cyclus en kunnen samenhangen met veel containervervoer, zowel in de zeevaart als in de binnenvaart.

 

 

Indicator voor de wereldhandel

 

 

  • De overslag van containers in de haven van Rotterdam dient als indicator voor de wereldhandel. De ligging van de haven van Rotterdam, de grootste Europese haven, aan de monding van de Rijn, maakt van Rotterdam de plaats waar goederen tussen Europa en de andere landen van de wereld worden uitgewisseld.

 

 

Indicator voor de marktmededinging

 

 

  • Het vervoer van containers door de Duitse spoorwegen kan gezien worden als een indicator voor de mededinging op de markt. Een negatieve coëfficiënt weerspiegelt de modal shift die kan optreden tussen de twee vervoerswijzen, waterweg en spoorwegen.

 

 

Macro-economische indicatoren voor de mededinging

 

 

  • De effectieve wisselkoersen USD/EUR en CNY/EUR fungeren als indicatoren voor de macro-economische concurrentie en zijn van invloed op de wereldwijde handelsstromen. De VS en China zijn de twee belangrijkste handelspartners van de Europese Unie, maar de betrekkingen met de EU zijn voor beide landen verschillend. De USA-EU-handelsbetrekking bestaat grotendeels uit uitvoer vanuit de EU, terwijl in de betrekkingen tussen China en de EU de invoer vanuit de EU belangrijker is. Dit is de reden waarom de coëfficiënten van de wisselkoersen voor de VS en China niet hetzelfde zijn. Een waardevermeerdering of –vermindering van elke munteenheid beïnvloedt de handel en, als gevolg daarvan, het containervervoer. Als de US dollar sterker wordt in vergelijking met de euro, zal de uitvoer vanuit de EU naar de VS naar verwachting toenemen en de EU-importen vanuit de VS naar verwachting afnemen.
  • Een positieve coëfficiënt  betekent dat dit een positief gevolg heeft voor het containervervoer, in het kielzog van de EU-handelsstroom tussen de VS en EU, waarbij de EU-uitvoer meer in het gewicht valt. Het omgekeerde mechanisme doet zich voor met China, hetgeen in dit geval een negatieve coëfficiënt oplevert.

 

 

Vergelijking model
teu = e-9.7735.gdp1.05036.oil0.0711.rot0.7476.rail-0.48218.usa0.7818.chi-0.59955

 

 

Hoeveelheid over de traditionele Rijn vervoerde containers (in TEU) en econometrisch model

Bron : CCR

 

 

Kwalitatieve trends

 

 

RWI/ISL index voor containerdoorvoer

Bron : ISL

 

 

  • De RWI/ISL index voor containerdoorvoer (container throughput index) is gebaseerd op gegevens van 82 internationale havens die samen goed zijn voor meer dan 60% van de wereldwijde doorvoer van containers. Het is een maandelijkse index voor de mondiale containerstromen die het mogelijk maakt om betrouwbare uitspraken te doen over tendensen in de wereldwijde economische activiteiten op korte termijn. Het is een vroege indicator voor de wereldhandel en het vervoer van containers per schip.
  • De index wordt berekend sinds 2007 en is nauw gerelateerd aan de wereldhandel. De index levert bijvoorbeeld vergelijkbare resultaten en betrouwbare gegevens voor de financiële crisis van 2008. De index is sinds 2009 gestaag geklommen en weerspiegelt daarmee het herstel van de mondiale economie.
  • In 2016 toonde de cyclische trendcomponent van de index een opwaartse trend na de daling van 2015, hetgeen de positieve prognose voor het containertransport steunt. De eerste cijfers die beschikbaar zijn voor het jaar 2017 zijn bemoedigend voor wat betreft de voortzetting van deze trend.

 

 

Trends in de vraag naar binnenvaartvervoer in 2017 & 2018 in Europa

Belangrijkste factor(en)Trends in vervoersvraag in 2017
LandbouwproductenOogstresultatenGelijkblijvend na herstel
IJzerertsStaalproductieGelijkblijvend
MetalenStaalproductieGelijkblijvend
KolenWeersomstandigheden & energiebeleid, gedeeltelijk staalproductieDalend
Zand, aarde & bouwmaterialenBouwactiviteitStijgend
 ContainersWereldhandelStijgend
AardolieproductenAardolieprijzen & raffinaderij- productieGelijkblijvend
ChemicaliënProductie chemicaliënGelijkblijvend

Bron: analyse van de CCR op basis van macro-economische en sectorale gegevens

 

 

  • Uitgaand van een herstel in het vervoer van landbouwproducten in de loop van 2017, wordt voor eind 2017 en 2018 een stabiele ontwikkeling verwacht, als de oogstresultaten niet al te sterk afwijken van het meerjarige gemiddelde. Deze prognose houdt rekening met de resultaten van de landbouwproductie in de EU, waarvoor een stijging wordt verwacht van 0,5% in 2017 en 0,7% in 2018.
  • In de eerste zes maanden van 2017 is de staalproductie in Duitsland in vergelijking met dezelfde periode in 2016 slechts licht toegenomen (+2 %). Het aantal nieuwe orders is in vergelijking met vorig jaar gedaald, zij het weinig. De lichte stijging die in de eerste helft van 2017 werd vastgesteld, mag daarom naar verwachting niet gezien worden als een voorbode voor een verdere toename van de staalproductie in 2017 en 2018. De prognoses voor de staalnijverheid gaan eerder uit van een vrij gelijkblijvende ontwikkeling of een lichte stijging als gevolg van een betere concurrentiepositie van de EU.
  • Steenkool wordt geconfronteerd met een dalende vraag van de kant van de energiesector. In Duitsland is het verbruik van kolen in 2016 met 5% gedaald ten opzichte van 2015. Sterk stijgende prijzen voor cokeskolen in de tweede helft van 2016 droegen ook bij aan deze afname. De huidige tendens zal zich vermoedelijk zo voortzetten. De vooruitzichten voor kolen blijven daarom uitgaan van een neerwaartse trend.
  • Het vervoer van zand, stenen en bouwmaterialen heeft de wind in de rug dankzij de toegenomen bouwactiviteiten in West-Europa, vooral in Nederland en Frankrijk. Grote, nieuwe infrastructuurprojecten dragen bij aan deze ontwikkeling, die de binnenvaartsector in de komende twee jaar ten goede zal komen.
  • De wereldhandel-indicator (RWI/ISL index) toonde  een onverminderd stabiele, opwaartse trend in 2016 en het eerste kwartaal van 2017, met een groeipercentage van 5% in de eerste vier maanden van 2017 ten opzichte van 2016. De groei in het containerzeevervoer kan daarom robuust worden genoemd, hetgeen een basis vormt voor een voortzetting van de groei in het transport van containers door de binnenvaart. De analyses die verricht werden met de voorspellingsmodellen tonen echter aan dat niet vergeten mag worden dat het containervervoer in de binnenvaart onderhevig is aan klimatologische omstandigheden en in het bijzonder de waterstanden.
  • De aardolieprijs heeft in 2017 vrij sterke fluctuaties getoond, maar de algemene tendens was dalend als gevolg van de toegenomen olieproductie door non-OPEC-landen. Hoewel een dalende aardolieprijs de vraag naar vervoer van aardolieproducten kan stimuleren, is de trend in dit segment op de langere termijn toch eerder dalend. Naar verwachting zal de interne vraag naar aardolie in de EU op lange termijn verder blijven afnemen. Deze daling wordt voor 2017 becijferd op 0,3% en in 0,4% in 2018 (bron: Oxford Economics). De impact hiervan zal voor het binnenvaartvervoer in 2017 niet zeer groot zijn en ook voor 2018 wordt een gelijkblijvende ontwikkeling voorspeld.
  • Verwacht wordt dat de productie van chemicaliën in 2017 over de gehele linie geen verrassingen te zien zal geven, of misschien een hele kleine groei zal bereiken (+1% voorspeld voor Duitsland). De vooruitzichten voor het vervoer van chemische producten laten daarom ook geen uitschieters zien, maar wellicht een kleine toename.
  • Het vervoer van afval, dat sterk bevorderd wordt door de opkomst en groei van recycling en de kringloopeconomie, kan in het algemeen kansen bieden voor de binnenvaart en voor de binnenhavens in het bijzonder. Hier moet men bijvoorbeeld denken aan goederen zoals metaalschroot, huisvuil en opnieuw benutte bouwmaterialen, waardoor diverse binnenvaartsegmenten zouden kunnen profiteren van de nieuwe economische kansen die de huidige tendensen met zich meebrengen.

 

 

 

Jaarverslag
Jaar 2017

0hoofdstuk beschikbaar - Download de PDF

MARKET INSIGHT
THEMATISCH VERSLAG 2017

Een project medegefinancierd doorEuropese Commissie

Terug naar boven