Market Insight
VOORJAAR 2018

Jaarverlag
Jaar 2018

Market Insight
NAJAAR 2018

Market Insight
WINTER 2018-2019

4 Beschikbare hoofdstukken - Download de PDF

4. Havendata over biomassa en vooruitzichten

Biomassa in de haven van Luik

 

 

 

  • De haven van Luik werd aangelegd in 1937 en is de grootste binnenvaarthaven van België. Europees gezien komt de haven op de derde plaats. Ondanks een daling in het vervoer in 2012 (-10% in vergelijking met 2011), die het gevolg was van een macro-economische recessie en de staalcrisis, is de haven van Luik erin geslaagd de activiteiten te herstructureren door van traditionele segmenten over te stappen op het vervoer van containers en hernieuwbare energie. De recente stijging van de hoeveelheden is grotendeels te danken aan de toename van containervervoer, en, zij het in mindere mate, een toenemend belang van biomassa.

 

Ontwikkeling van het vrachtvervoer over water in de haven van Luik (in mln. t)

Bron : Haven van Luik

 

  • Een belangrijk aspect van het herstructureringsproces van de haven van Luik hangt samen met het vervoer van biomassa. In 2005 is een bestaande kolencentrale aan de Maas volledig overgeschakeld op biomassa. Deze reconversie was wereldwijd de eerste waarbij een elektriciteitscentrale voor de volle 100% van kolen op biomassa is overgestapt.
  • Na een moeilijke periode die samenhing met een lage winstgevendheid en hoge prijzen voor houtpellets, is de activiteit sinds 2013 sterk gestegen. Dit leidde tot een enorme stijging in het vervoer van houtproducten: in 2016 steeg het vervoer van houtpellets met 130% vergeleken met 2015, en in 2017 bedroeg de toename 20% in vergelijking met 2016.

 

Ontwikkeling van het vervoer van houtproducten in de haven van Luik (in 1000t)

Bron : Haven van Luik

 

  • Een andere activiteit in Luik als het gaat om hernieuwbare energiebronnen is de productie van biobrandstoffen uit agribulk. Er is een fabriek die voor de logistiek gebruikmaakt van binnenvaart én wegvervoer, maar voor transporten over lange afstanden de voorkeur geeft aan de binnenvaart.

 

 

Biomassa in de haven van Straubing-Sand

 

 

  • De haven van Straubing aan de Donau (aangelegd in 1996) in Zuid-Duitsland, ligt in een gebied met een grote landbouw-, bosbouw- en houtproductie. Dit is één van de belangrijkste redenen waarom de haven een strategie ontwikkelde om het centrum te worden voor “groene” chemie. De positieve ontwikkeling van het vervoer van goederen over water, dat tussen 2007 en 2017 bijna verdrievoudigde, bevestigt het potentieel van hernieuwbare energiebronnen als een activiteitensegment voor binnenhavens.

 

Ontwikkeling van het vrachtvervoer over water in de haven van Straubing (in mln. t)

Bron : Haven van Straubing

 

  • Het aandeel van de biomassa in het binnenvaartvervoer is zeer hoog (85%). Het leeuwendeel van de biomassa wordt gebruikt door een bedrijf dat koolzaadolie produceert en als bijproduct gehakseld koolzaadstro. De olie wordt per trein vervoerd naar bedrijven in Oostenrijk en het Rijnstroomgebied, waar een verdere verwerking tot biodiesel plaatsvindt. Het gehakselde koolzaadstro vormt een grondstof voor de veevoederindustrie in Nederland en België.
  • Afgezien van de regionaal in overvloed beschikbare biomassa, importeert de haven per schip grote hoeveelheden biomassa over de Donau vanuit Hongarije, Oostenrijk en andere Donaulanden. In 2016 lag het aandeel van alle Donaulanden met betrekking tot de aanvoer over het water samen bij 56%. Het aandeel in de modal-split van de binnenvaart in Straubing lag in 2017 bij 19,8%, hetgeen ver boven het gemiddelde van het aandeel van de binnenvaart in de modal-split in de rest van Duitsland ligt.

 

Vrachtvervoer per schip in de haven van Straubing (in 2017, in %)

Bron : Haven van Straubing

 

 

Vooruitzichten voor de mondiale handel en transporttendensen

RWI/ISL Containeroverslagindex

Bron : Berekeningen van RWI en ISL op basis van gegevens van 82 havens

 

  • De RWI/ISL container-doorvoerindex is gebaseerd op gegevens van 81 wereldwijde containerhavens die goed zijn voor 60% van de mondiale containeroverslag. Deze index is een vroege indicator voor de wereldhandel en het  maritieme containervervoer.
  • De index steeg in de loop van 2017 met 5,4%. De toename was daarmee vrijwel hetzelfde als in 2016. De groei in 2016 en 2017 laat zien dat de zwakte in de wereldhandel die in 2015 werd waargenomen, voorbij is.

 

Trends in de vervoersvraag in 2018 in de rijnoeverstaten
Belangrijkste positieve factorenTrends in vervoersvraag in 2018 vs 2017
LandbouwproductenOogstresultatenToename
IjzerertsenStaalproductieToename
MetaalStaalproductieToename
SteenkolenWeersomstandigheden & energiebeleid, gedeeltelijk staalproductieAfname
Zand, aarde & bouwmaterialenBouwactiviteitenToename
ContainersWereldhandelToename
AardolieproductenOlieprijzen & raffinaderijoutputAfname
ChemicaliënChemische productieOngewijzigd

Bron: Analyse van de CCR op basis van macro-ecobomische en sectorale data

 

  • De enige verandering in de vooruitzichten in vergelijking met het vorige rapport hangt samen met de aardolieproducten. Ook al wordt ervan uitgegaan dat de olieprijzen in 2018 slechts weinig zullen stijgen, wordt toch verwacht dat de vraag naar vervoer van aardolieproducten in 2018 licht zal dalen. De redenen zijn niet alleen de stijgende prijzen op de spotmarkten, maar ook de overgang van contango naar backwardation op de toekomstige oliemarkt, een ontwikkeling die normaliter een daling van de transportvraag oplevert. (Contango is een situatie met betrekking tot de toekomstige oliemarkt, wanneer de contracten voor het kopen of verkopen van olie in de toekomst uitgaan van een stijgende aardolieprijs (die tot uitdrukking komt in het gedrag van de oliehandelaren). In dit geval zal het vervoer van olieproducten toenemen, omdat meer olieproducten voor opslag aangevoerd zullen worden. De olieproducten worden vanuit deze opslagplaatsen aan de klanten geleverd op het moment dat de hogere prijzen een feit zijn. Een veranderend patroon op de toekomstige oliemarkt, van contango naar backwardation, leidt tot een lagere, potentiële winst uit deze handelstransacties en dus een afname van de hieraan gerelateerde vervoersactiviteiten.)
  • In 2017 vielen de oogsten in Frankrijk veel beter uit dan 2016, toen deze zeer gering waren. Dit zal in 2018 de vervoersvraag in dit segment op de Franse waterwegen, de Moezel en de Rijn zeker ten goede komen. In het Donaustroomgebied is de vervoersvraag daarentegen zwakker dan een jaar eerder als gevolg van tegenvallende oogsten in het Donaugebied.
  • In de staalnijverheid waren de productiecijfers voor 2017 over het algemeen zeer positief.  De vooruitzichten voor de staalindustrie zijn rooskleuriger geworden nu er over de gehele linie, wereldwijd een opleving is vast te stellen (zie hoofdstuk 1) die tot uitdrukking komt in een sterke stijging van de staalproductie.
  • De afname in het kolenverbruik toont een acceleratie. In Duitsland liep het gebruik van kolen in 2017 met 10,4% terug. In de elektriciteitssector wordt kolen steeds meer vervangen door hernieuwbare energiebronnen en aardgas. Afgezien hiervan werden er verschillende kolencentrales van het net gehaald. Alleen in de staalindustrie viel in 2017 een lichte stijging van het kolenverbruik van 0,6% waar te nemen.
  • Het herstel in de bouwsector zet door, zoals blijkt uit de laatste cijfers, en dit geldt met name voor Nederland. Deze ontwikkeling zal het vervoer van zand, stenen en bouwmaterialen zeker nog verder bevorderen. Naar verwachting zal zelfs de gestegen hypotheekrente deze opleving in de bouwsector niet ongedaan maken.
  • De wereldhandelsindicator (RWI/ISL index) kwam in 2017 5,4% hoger uit en laat duidelijk zien dat de wereldhandel aantrekt. De vooruitzichten voor de wereldhandel voor 2018 en 2019 zijn dan ook fundamenteel positief.
  • Verwacht wordt dat de chemische productie in 2018 slechts een bescheiden groei laat zien. De prognoses voor het vervoer van chemische producten gaan dan ook uit van een gelijkblijvende situatie, met eventueel een lichte verhoging.

Market Insight
VOORJAAR 2018

0hoofdstuk beschikbaar

Market Insight
WINTER 2018-2019

Een project medegefinancierd doorEuropese Commissie

Terug naar boven