Market Insight
VOORJAAR 2018

Jaarverlag
Jaar 2018

Market Insight
NAJAAR 2018

Market Insight
WINTER 2018-2019

9 Beschikbare hoofdstukken - Download de PDF

• Het aantal ongevallen op de vaarwegen is de afgelopen twintig jaar aanzienlijk gedaald. Vooral het aantal aanvaringen tussen schepen toont een duidelijk dalende trend wat ongetwijfeld samenhangt met de invoering van elektronische apparatuur en voorzieningen.

• De ongevallenpercentages voor de verschillende rivieren lopen uiteen. Op de Rijn ligt het ongevallenpercentage veel lager dan op de Donau.

• Aanvaringen met bruggen en infrastructuur blijft een ongevallencategorie met relatief hoge cijfers.

 

Overzicht en algemene evolutie

Van de ongevallen

 

Er zijn zeer weinig statistieken over ongevallen in de binnenvaart beschikbaar. Eurostat verzamelt weliswaar statistische gegevens over ongevallen, maar de overzichten worden opgesteld met behulp van gegevens die op vrijwillige basis door de nationale bureaus voor de statistiek worden verstrekt. Helaas zijn er maar weinig landen in de EU die deze cijfers verstrekken. Bovendien leveren de thans beschikbare Eurostat-gegevens geen informatie over het soort ongeval of de oorzaken van het ongeluk. Desalniettemin werden er in de afgelopen twee jaar voorbereidende studies uitgevoerd om een dergelijke registratiemethode binnen de EU op te zetten. Een werkgroep van Eurostat, die uit deskundigen van Eurostat, de nationale bureaus voor de statistiek, de CCR en DG MOVE is samengesteld, is bezig definities, categorieën en soorten ongevallen vast te leggen. Eurostat zal vanaf 2019 in de EU-lidstaten pilotstudies uitvoeren om na te gaan in hoeverre de overeengekomen definities en categorieën een goed vertrekpunt vormen.

In Duitsland hebben de Duitse Wasser- und Schifffahrtsverwaltung en het Ministerie van Verkeer statistieken over ongevallen verzameld en een zeer uitgebreide analyse verricht. In 2013 werd echter gestopt met het vergaren van dit soort gegevens. Op dit moment worden er voorbereidingen getroffen voor het opzetten van een nieuwe registratiemethode die op het vroegere stelsel is gebaseerd, maar dan met meer categorieën en een betere afstemming op regionaal vlak. Dit nieuwe stelsel wordt in het kader van het project HAVARIS opgesteld. Momenteel zijn de statistische gegevens van dit project voor de periode na 2013 alleen beschikbaar voor drie Duitse waterwegen: de Main, het Main-Donau-kanaal en de Donau. Gegevens over de andere rivieren en kanalen zullen in een latere fase worden toegevoegd.

Wat het totale aantal ongevallen betreft, is het interessant de gegevens te bekijken die tot 2013 werden verstrekt in het kader van het “oude” stelsel.

 

Evolutie van het aantal ongevallen op de Duitse binnenwateren (1993-2013)

Bron: Duitse Ministerie van Verkeer

CH8 Evolution of the number of accidents on German inland waterways

 

Uit de afbeelding blijkt dat in twintig jaar tijd het aantal ongevallen is gedaald van ongeveer 1000 gevallen in 1993 tot 650 gevallen in 2013.

 

Soorten ongevallen

 

In het vorige stelsel (ongevallenstatistieken tot 2013) werden de ongevallen ingedeeld in de volgende categorieën:

  • aan de grond lopen
  • vastlopen van het schip
  • aanvaring tussen schepen
  • aanvaring met infrastructuur en bruggen
  • zware golfslag
  • overige ongevallen

In de jaren 2010, 2011 en 2013 (de meest recente jaren waarvoor momenteel cijfers voor alle binnenwateren in Duitsland beschikbaar zijn) was het meest voorkomende soort ongeval de aanvaring met infrastructuur en bruggen. In de genoemde drie jaar vielen 38-40% van alle ongevallen in deze categorie. Een aanvaring tussen schepen was het op één na meest voorkomende soort ongeval (18-19%).

 

Ongevallen op de Duitse binnenwateren naar soort ongeval (aandeel in %)

Bron: Duitse Ministerie van Verkeer

CH8 Accidents on German inland waterways by type

 

Voor de jaren 2012 en 2013 zijn er tevens gegevens beschikbaar met betrekking tot het aantal doden en gewonden. In 2012 vielen er 29 gewonden en 2 dodelijke slachtoffers. Voor 2013 zijn de respectieve cijfers 19 gewonden en 2 doden.

Wel moet hierbij gezegd worden dat een aanzienlijk deel van alle ongevallen veroorzaakt wordt door kleine pleziervaartuigen (geen cruiseschepen of dagtochtschepen). In 2013 waren bij 82 van alle 653 ongevallen pleziervaartuigen betrokken. In 2012 was dit cijfer 89 van de 737 ongelukken.

Om de ontwikkeling van het aantal ongevallen naar soort ongeval over een langere periode te kunnen analyseren, werden de Rijn en de Donau met elkaar vergeleken.

De reden waarom hier voor de Rijn is gekozen, ligt voor de hand: van alle Duitse rivieren vindt op deze rivier het meeste vervoer plaats. Zelfs zonder zijn zijrivieren is de Rijn goed voor ongeveer 70% van de totale vervoersprestatie van de binnenvaart op de Duitse binnenwateren. In de jaren 2010, 2011 en 2013 lag het aandeel van de Rijn in alle ongevallen op alle Duitse waterwegen bij respectievelijk 33%, 35% en 34%.

Deze cijfers geven aan dat het ongevallenpercentage op de Rijn in vergelijking met de vervoersactiviteiten relatief laag is. Dit lijkt toe te schrijven aan het feit dat de kwaliteit van de infrastructuur voor de binnenvaart op de Rijn van hoog niveau is. Wat ook niet uit het oog mag worden verloren, is dat het Duitse netwerk van binnenwateren vele kleinere waterwegen omvat, waar de infrastructuur voor de binnenvaart zeker niet zo goed is als op de Rijn.

 

Evolutie van het aantal ongevallen op de Rijn naar soort ongeval

Bron: Duitse Ministerie van Verkeer

CH8 Evolution of the number of accidents on the Rhine by type of accident

 

Voor de Rijn lag het aandeel incidenten waarbij sprake was van het “vastlopen van het schip” in 2013 bij 32%, vergeleken met 16,5% op alle Duitse waterwegen. De categorie “aanvaringen tussen schepen” lag in 2013 bij 15%, vergeleken met 18,5% voor het volledige netwerk van waterwegen. “Aanvaring met infrastructuur en bruggen” bedroeg 36% op de Rijn en 40,1% op het hele netwerk.
Alles bij elkaar genomen kan worden gesteld dat het aantal aanvaringen op de Rijn tussen 1993 en 2013 is afgenomen. Deze daling valt te verklaren door de invoering van elektronische systemen waarmee de kans op dit soort ongevallen wordt verkleind. Verder waren de gevallen in de categorie “vastlopen van het schip” in 2013 veel minder talrijk dan twintig jaar geleden. “Aanvaringen met infrastructuur en bruggen” laat echter een stijging zien in plaats van een daling.

1,4% van de totale vervoersprestatie op de Duitse waterwegen wordt verricht op het gedeelte van de Donau dat in Duitsland ligt. Het aandeel ongevallen op de Donau van alle ongevallen op het Duitse netwerk lag in 2013 bij 6,9%. Het percentage ongevallen op de Donau is dus relatief hoog.

 

Evolutie van het aantal ongevallen op de Duitse Donau naar soort ongeval

Bron: Duitse Ministerie van Verkeer en Duitse Wasserstraßen- und Schifffahrtsverwaltung (gegevens voor 2015, 2016, 2017)

CH8 Evolution of the number of accidents on the German Danube by type of accidents

 

Op de Duitse Donau is het aantal ongevallen in de categorie “vastlopen van het schip” tot 2017 sterk teruggelopen. In dat jaar lag het aandeel van dit soort ongevallen in alle ongevallen op de Donau bij 14%.

Ook het aantal aanvaringen tussen schepen is gedaald, waarbij echter vastgesteld moet worden dat het in 2017 in 22% van alle ongevallen op de Donau om dit soort ongevallen ging. Dit cijfer ligt ver boven het nationale gemiddelde voor 2013.

In 2013 werd op de Donau in de rubriek “aanvaring met infrastructuur en bruggen” 44% van de ongevallen geregistreerd, maar dit cijfer is continu gedaald en lag in 2017 bij 27%. Het absolute aantal steeg tot 2005, maar daalde daarna.

Over het algemeen kan worden vastgesteld dat zowel op de Rijn als op (het Duitse deel van) de Donau de gevaarlijkere soorten ongevallen, zoals aanvaringen tussen schepen, tussen 1993 en 2013 (voor de Rijn) en tussen 1993 en 2017 (voor de Donau) een dalende trend toonden. Verwacht wordt dat de installatie en invoering van meer elektronische voorzieningen het aantal van dergelijke ongevallen in de toekomst verder zal terugdringen.

Ook het soort ongeval “vastlopen van het schip” is sterk gedaald op de Rijn en de Donau. In de categorie “aanvaring met infrastructuur en bruggen” valt daarentegen geen duidelijke daling waar te nemen.

Jaarverlag
Jaar 2018

0hoofdstuk beschikbaar

Market Insight
WINTER 2018-2019

Een project medegefinancierd doorEuropese Commissie

Terug naar boven