1. Goederenvervoer op binnenwateren

Download de PDF

• In de eerste vijf maanden van 2020 lag het vrachtvervoer over de Rijn 11% lager dan in dezelfde periode in 2019. De gevolgen van de coronacrisis liepen uiteen en hangen af van de verschillende vrachtsegmenten.

• Het vervoer van ijzerertsen kwam onder druk te staan door het stilleggen van de automobielproductie. Deze vervoersstroom daalde met 15%. Het transport van zand, stenen en grind liet een afname zien van 12% en chemicaliën van 8%. Er waren ook segmenten met positieve resultaten: het vervoer van graan profiteerde van de goede oogst en steeg met 11%. Het vervoer van aardolieproducten lag op hetzelfde niveau als in 2019, omdat de teruglopende olieprijzen in maart en april de invoer stimuleerden.

• Op de Midden-Donau kwam het vrachtvervoer in de eerste vijf maanden van 2020 in vergelijking met dezelfde periode in 2019 toch nog uit op een plus van 1%. Dit was te danken aan de goede oogstresultaten waardoor het vervoer van graan maar liefst 76% hoger lag. Voor het graanvervoer verder stroomafwaarts, van de Midden-Donau naar de Zwarte Zee, resulteerde dit in een verdrievoudiging. Daar staat tegenover dat het vervoer van ijzerertsen op de Midden-Donau 32% verloor.

 
 

VERVOERSPRESTATIE IN EUROPA

    VERVOERSPRESTATIE VAN DE BINNENVAART OP HET NATIONALE GRONDGEBIED VAN ELK EUROPEES LAND – VERGELIJKING TUSSEN KW1 2019 EN KW1 2020 (IN MILJOEN TKM)


    Bronnen: Eurostat [iww_go_qnave], OESO (Zwitserland), bureau voor de statistiek van Servië
     

    AFBEELDING 1: VERVOERSPRESTATIE IN DE BINNENVAART IN EUROPA PER REGIO (IN MILJOEN TKM)


    Bronnen: Eurostat [iww_go_qnave], Destatis, bureau van de statistiek van Servië
     

  • In het eerste kwartaal van 2020 viel de vervoersprestatie op de Nederlandse en Belgische waterwegen lager uit, en wel met respectievelijk 7% en 8% lager dan hetzelfde kwartaal in het voorafgaande jaar (KW1 2019). Op de traditionele Rijn en de zijrivieren van de Rijn (Moezel, Main, Neckar) was het verschil iets groter met -12% (Rijn) en -16% (zijrivieren van de Rijn). De vervoersprestatie op de Donau liet de kleinste daling zien met -5%.
  • In maart 2020 begonnen de eerste gevolgen van de coronacrisis zichtbaar te worden. Uit gedetailleerde statistieken over het vervoer voor de eerste vijf maanden van 2020 blijkt dat het vervoer van kolen over de Rijn het meest is teruggelopen. Dit segment maakte al voor de coronacrisis een daling door als gevolg van structurele redenen. Het vervoer van ijzererts nam met 15% af, omdat de autofabrieken tijdelijk moesten sluiten.
  • Het vervoer van chemicaliën is met 8% afgenomen en het segment zand, stenen en grind met 12%. Daarentegen vertoonde het vervoer van granen en aardolieproducten stroomafwaarts elk een plus van 13%. Het vervoer van graan steeg dankzij een goed oogstjaar. Aangezien de olieprijs in het voorjaar van 2020 sterk daalde, werden er meer aardolieproducten vervoerd. De voorraden stookolie werden dus al vroeg in het jaar aangevuld, hetgeen zich weerspiegelt in de hoge transportcijfers voor dit segment voor de Rijn. Volgens informatie van het Duitse federale bureau voor het goederenvervoer is dit effect in het najaar van 2020 echter sterk teruggelopen.
  •  

    AFBEELDINGEN 2 EN 3: VRACHTVERVOER STROOMOPWAARTS EN STROOMAFWAARTS OVER DE RIJN VOOR DE BELANGRIJKSTE GOEDERENSEGMENTEN (IN MILJOEN TON, IN DE EERSTE VIJF MAANDEN VAN 2019 EN 2020)



    Bron: analyse van de CCR op basis van Destatis
     

    AFBEELDINGEN 4 TOT EN MET 7: VRACHTVERVOER OP DE TRADITIONELE RIJN PER MAAND IN DE EERSTE VIJF MAANDEN VAN 2018, 2019 EN 2020 (ZOWEL STROOMOPWAARTS ALS STROOMAFWAARTS)





    Bron: analyse van de CCR op basis van Destatis
     

  • Het vrachtvervoer door de binnenvaart op de Donau toont vrijwel hetzelfde beeld als de cijfers voor de Rijn. Deze statistieken hebben betrekking op de vervoerde hoeveelheden goederen die zijn geregistreerd bij Mohács aan de middenloop van de Donau in Zuid-Hongarije. Ook over de Donau werd minder ijzererts vervoerd, terwijl het vervoer van graan juist toenam. In april 2020, midden in de coronapandemie, was de hoeveelheid vervoerde granen die van de havens aan de Midden-Donau stroomafwaarts werd vervoerd meer dan vier keer zo hoog als in april 2019. Dit wijst erop dat de binnenvaart een belangrijke rol kan spelen om de logistieke ketens in stand te houden in een sector die van buitengewoon groot economisch belang is.
  • In de eerste vijf maanden van 2020 werd het belangrijkste goederensegment in het vervoer stroomopwaarts over de Donau, ijzererts, hard getroffen door de dalende productie in de Europese staal- en automobielsector. Het ijzerertsvervoer is in vergelijking met dezelfde periode in 2019 met ongeveer 33% gedaald.
  •  

    AFBEELDINGEN 8 EN 9: VRACHTVERVOER STROOMOPWAARTS EN STROOMAFWAARTS OVER DE DONAU VOOR DE BELANGRIJKSTE GOEDERENSEGMENTEN (IN MILJOEN TON, IN DE EERSTE VIJF MAANDEN VAN 2020 EN 2019) *



    Bron: marktobservatierapport van de Donaucommissie
    * Op de Midden-Donau bij Mohács / Zuid-Hongarije

 
 
 
 

VRACHTVERVOER IN DE BELANGRIJKSTE EUROPESE BINNENVAARTLANDEN

    AFBEELDING 10: EVOLUTIE VAN HET VRACHTVERVOER IN DE BELANGRIJKSTE EUROPESE BINNENVAARTLANDEN (KWARTAALCIJFERS – IN MILJOEN TON)


    Bron: Eurostat [iww_go_qnave]
    Voor België werden de kwartaalcijfers van Statbel voor 2019 en 2020 gecorrigeerd aan de hand van de beschikbare gegevens van de vaarwegautoriteiten in België (De Vlaamse Waterweg en SPW Service Public de Wallonie).

 
 
 

DROGE EN VLOEIBARE BULKGOEDEREN EN CONTAINERVERVOER

    AFBEELDING 11: DROGELADINGVAART (IN MILJOEN TON)


     

    AFBEELDING 12: TANKVAART (IN MILJOEN TON)


     

    AFBEELDING 13: CONTAINERVERVOER (IN MILJOEN TON)


    Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek, Destatis, De Vlaamse Waterweg, SPW Service Public de Wallonie, Voies Navigables de France, Roemeens instituut voor de statistiek
    Opmerking: voor Frankrijk en Wallonië zijn er geen containergegevens uitgedrukt in tonnen voor perioden korter dan één jaar beschikbaar. Daarom is ervan uitgegaan dat de productgroep “machines/overige goederen” vooral uit containervervoer bestaat.

     

  • De energietransitie en de daarmee gepaard gaande afname van het kolenvervoer, levert een trend op die zich ook in het eerste kwartaal van 2020 voortzette. De gevolgen van de Covid-19-crisis werkten in het eerste kwartaal (maart) slechts gedeeltelijk door. Om de impact van de coronacrisis beter te kunnen beoordelen, zullen eerst de gegevens over het tweede kwartaal van 2020 geanalyseerd moeten worden. Bij het opstellen van dit rapport waren deze gegevens alleen voor Nederland, Roemenië en Frankrijk beschikbaar.
  • Wat Nederland betreft, laten de cijfers voor het goederenvervoer in het tweede kwartaal van 2020 een beperkte daling zien. De cijfers voor de binnenvaart in Nederland liepen in het tweede kwartaal van 2020 met 6% terug ten opzichte van het tweede kwartaal van 2019. Volgens deze (voorlopige) gegevens werd de drogeladingvaart in Nederland in het tweede kwartaal van 2020 geconfronteerd met een daling van 9% (vergeleken met KW2 2019). De tankvaart verloor slechts 1% en het containervervoer 3%. Dit vrij gunstige resultaat voor de tankvaart hing vooral samen met de lagere olieprijs in maart, die ertoe leidde dat alle voorraadtanks voor olieproducten werden opgevuld.
  • Wanneer men de gegevens voor Roemenië bekijkt, valt op dat hier dezelfde trends te zien zijn als voor de Midden-Donau bij Mohács: een significante daling van het ijzerertsvervoer en een sterke toename van het vervoer van granen. Deze trends kunnen verklaard worden door de afnemende staalproductie in Europa in het voorjaar van 2020 . De sterke opwaartse trend voor het graanvervoer is vooral te danken aan een toename van de uitvoer van graan vanuit de havens aan de middenloop van de Donau naar het gebied langs de beneden-Donau (regio van de Zwarte Zee).
  •  

    TABEL 1: HOEVEELHEID VERVOERDE GOEDEREN IN KW2 2020 VERGELEKEN MET KW2 2019 IN ROEMENIË (IN MILJOEN TON)

     KW2 2019KW2 2020Verandering in %
    Totaal vervoer8,197,55-7,9
    IJzererts2,851,5-47,4
    Graan1,442,466,4
    Zand, stenen, grind1,952,076,2
    Overige droge bulk0,490,47-4,7
    Steenkolen0,510,38-24,5
    Metalen0,40,3-25,4
    Aardolieproducten0,420,23-43,5

    Bron: Roemeens instituut voor de statistiek (https://insse.ro/cms/en/content/harbour-transport-goods-and-passengers-semi2020)
     

  • In Frankrijk liep het vervoer van het grootste goederensegment (zand, stenen, grind) in het tweede kwartaal van 2020 met bijna 35% terug als gevolg van het tijdelijk stilleggen van grote bouwprojecten. Daar staat tegenover dat het vervoer in het op een na grootste segment (landbouwsegment, graan) licht steeg (+0,8%). Dit goederensegment profiteerde duidelijk van het goede oogstseizoen 2019/2020. Alle andere vrachtsegmenten lieten dalende cijfers zien. Alles bij elkaar genomen kan voor het binnenvaartvervoer in Frankrijk een daling van 23,6% in Q2 2020 worden vastgesteld.
  •  

    TABEL 2: HOEVEELHEID VERVOERDE GOEDEREN IN KW2 2020 VERGELEKEN MET KW2 2019 IN FRANKRIJK (IN MILJOEN TON)

     KW2 2019KW2 2020Verandering in %
    Totaal vervoer14,811,3-23,6
    Zand, stenen, grind6,644,33-34,8
    Graan3,033,060,8
    Aardolieproducten0,960,87-9,8
    Machines, installaties0,890,79-10,9
    Levensmiddelen0,920,65-29,1
    Chemicaliën0,520,46-11
    Meststoffen0,390,35-8,6

    Bron: VNF
     

    AFBEELDINGEN 14 TOT EN MET 19: ONTWIKKELING VAN HET CONTAINERVERVOER VOOR SPECIFIEKE EUROPESE WATERWEGEN (IN 1000 TEU)

  • In het eerste kwartaal van 2020 lag het aantal TEU dat over de Rijn vervoerd werd 6,2% hoger dan in het vierde kwartaal van 2019, maar toch nog 5,1% lager dan in het eerste kwartaal van 2019. Het containervervoer over het Albertkanaal steeg met 7,4% ten opzichte van het vierde kwartaal van 2019 en zelfs met 13,4% vergeleken met het eerste kwartaal van 2019.


  •  

  • Het vervoer van containers over de Seine en de Rhône had duidelijk onder de coronacrisis te lijden, maar de containervaart in het stroomgebied van de Nord-Pas-de-Calais toonde juist een positieve tendens en bereikte in het tweede kwartaal van 2020 een recordhoogte.


  •  

  • Het containervervoer op de Elbe en het Mittellandkanaal nam in het vierde kwartaal van 2019 en het eerste kwartaal van 2020 af, zowel in TEU als in volume. Het aantal TEU op de Wezer en de West-Duitse kanalen liet in het eerste kwartaal van 2020 een kleine stijging zien.


  • Bronnen: Destatis, De Vlaamse Waterweg, VNF
ut Praesent risus ipsum quis libero. commodo Aenean ultricies ut neque.