• In 2018 stonden er in Europa meer dan 15.000 vrachtschepen geregistreerd. 65% van de vloot is te vinden in de Rijnoeverstaten, 23% in de Donaulanden en de overige 12% in andere Europese landen met binnenwaterwegen (Polen, Tsjechische Republiek, Italië, VK en Litouwen).

• De afgelopen tien jaar is het aandeel kleine schepen (0 < 1000 t) continu minder geworden. Dit geldt met name voor de vloot van drogeladingschepen, die traditioneel gezien een groot aantal schepen in deze groottecategorie bevat. Dat kleine schepen verloren gaan, is problematisch en een uitdaging voor de sector, waar in de nabije toekomst de nodige aandacht aan besteed zou moeten worden.

• De Rijnvloot werd uitgebreid met 17 drogeladingschepen, 28 tankers en drie duw- en sleepboten. In vergelijking met de jaren voor de financiële crisis ligt nieuwbouw nog steeds op een relatief laag peil.

 

VLOOTOMVANG PER MACROREGIO (AANTAL BINNENVAARTSCHEPEN) IN EUROPA

Bronnen: 1) Rijnoeverstaten: VNF (Frankrijk), CBS (Nederland), Belgische Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer, Duitse, Luxemburgse en Zwitserse overheidsdienst voor waterwegen en scheepvaart. 2) Donaulanden: Donaucommissie. 3) Overige landen: Eurostat [iww_eq_loadcap], [iww_eq_age], Italiaans en Tsjechisch ministerie van Vervoer, Pools bureau voor de statistiek.
* Overige landen = Polen, Tsjechische Republiek, Italië, Verenigd Koninkrijk, Litouwen. # Omvat negen tankschepen in Polen, één in de Tsjechische Republiek en zestien tankschepen in Litouwen. Geen gegevens beschikbaar voor het VK en Italië.

 

 

 

RIJNVLOOT

 

DROGELADINGSCHEPEN

 

  • De volgende afbeelding toont de ontwikkeling van drogeladingschepen (motorvrachtschepen en duwbakken, maar zonder duw- en sleepboten) in de Rijnoeverstaten. In deze afbeelding is alleen de actieve vloot meegerekend (schepen die ingezet worden voor het vervoer van droge lading). Hoewel het aantal schepen sinds 2005 is afgenomen, is het tonnage gestegen doordat er grotere schepen bij de vloot zijn gekomen en kleinere schepen de vloot hebben verlaten.

 

NAANTAL DROGELADINGSCHEPEN IN DE RIJNOEVERSTATEN

Bron: CCR aan de hand van gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek, Duitse, Luxemburgse en Zwitserse overheidsdienst voor waterwegen en scheepvaart, Belgische Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer
* = motorvrachtschepen en duwbakken, maar zonder duw- en sleepboten

RIJNOEVERSTATEN LAADVERMOGEN VAN DROGELADINGSCHEPEN IN DE RIJNOEVERSTATEN (IN 1000 TON)*

Bron: CCR aan de hand van gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek, Duitse, Luxemburgse en Zwitserse overheidsdienst voor waterwegen en scheepvaart, Belgische Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer
* = motorvrachtschepen en duwbakken, maar zonder duw- en sleepboten

 

  • De Nederlandse drogeladingvloot is de grootste van de Rijnoeverstaten met een aandeel van bijna 50%.

 

VERDELING VAN DROGELADINGSCHEPEN IN RIJNOEVERSTATEN PER LAND VAN REGISTRATIE (IN %, 2018)

Bron: CCR aan de hand van nationale gegevens

 

  • Het aantal schepen met een laadvermogen van 0 tot 1000 ton neemt af, hoewel de situatie per land verschilt. In België, Nederland en Frankrijk is het aantal kleine schepen sinds 2014 afgenomen, terwijl dit in de Duitse vloot redelijk constant is gebleven.

 

AANTAL DROGELADINGSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE RIJNOEVERSTATEN *

Bron: CCR aan de hand van gegevens van nationale bureaus voor de statistiek
* Rijnoeverstaten = België, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg, Nederland, Zwitserland. Gegevens over Duitsland voor 2018 zijn die van 2017, omdat de gegevens over de Duitse vloot van 2018 nog niet beschikbaar waren

 

  • Vergelijken we de drogeladingvloten van de Rijnoeverstaten onderling, dan kunnen we vaststellen dat de categorie met de grootste schepen (> 3000 ton) aanwezig is in de Belgische en Nederlandse vloot, maar in de Franse en Duitse drogeladingvloot vrijwel geheel ontbreekt.

 

AANTAL DROGELADINGSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE NEDERLANDSE VLOOT

Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek

 

 

AANTAL DROGELADINGSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE BELGISCHE VLOOT

Bron: ITB / Belgische Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer

 

  • Frankrijk telt het grootste aantal schepen in de categorie (0 < 1000 ton) van alle Rijnoeverstaten. Dit aandeel bedroeg in 2014 in Frankrijk 72% (in aantal schepen), maar kromp in 2018 tot 67%. In de toekomst kan een verdere afname worden verwacht als gevolg van ernstige economische problemen in dit segment.

 

AANTAL DROGELADINGSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE FRANSE VLOOT

Bron: VNF

 

 

AANTAL DROGELADINGSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE DUITSE VLOOT

Bron: CCR aan de hand van gegevens van de Duitse waterwegbeheerder

 

  • Kijken we naar de totale Rijnvloot van drogeladingschepen, dan zien we dat de verhoudingen van de verschillende grootteklassen niet sterk zijn veranderd sinds 2014. Vergelijken we de cijfers van 2007 met die van 2018 dan zien we dat ze de afgelopen tien jaar wel zijn veranderd.

 

AANTAL SCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN % VAN HET TOTAAL AANTAL DROGELADINGSCHEPEN IN DE RIJNVLOOT*

Bron: CCR aan de hand van gegevens van nationale bureaus voor de statistiek
* Aandeel is gebaseerd op het aantal schepen dat onder een bepaalde tonnagecategorie valt, vergeleken met het totale aantal drogeladingschepen in de Rijnvloot. Bij optelling komen de aandelen per jaar dus uit op 100%.

 

TANKSCHEPEN

 

  • Uit de gegevens blijkt een toename van het totale laadvermogen van de tankschepen in de Rijnvloot tussen 2005 en 2010 als gevolg van de investering in nieuwe dubbelwandige schepen. 2011 was het jaar met de grootste toename van het aantal dubbelwandige schepen (+127), gevolgd door 2010 (+112). Sindsdien is het aantal nieuwe schepen afgezwakt tot 33 nieuwe dubbelwandige schepen in 2018 (inclusief enkelwandige schepen die dubbelwandig werden gemaakt) (Bron: European Barge Inspection Scheme (EBIS)). Volgens het European Barge Inspection Scheme (EBIS, Europees controlesysteem voor binnenvaartschepen), waren er in 2019 in Europa 1079 dubbelwandige tankschepen.
  • Sinds het aantal nieuwe schepen na 2011 afnam en enkelwandige schepen geleidelijk uit de vloot verdwenen zijn (door het naderende einde van de overgangsperiode) (Volgens de overgangsbepalingen moet het leeuwendeel van alle vloeibare lading per 1 januari 2019 in dubbelwandige schepen worden vervoerd), is de totale omvang van de tankvloot in de Rijnoeverstaten na 2011 gekrompen.
  • Het laadvermogen bleef echter op een hoog niveau, aangezien er in de jaren na 2011 nog steeds nieuwe grote dubbelwandige tankschepen op de markt kwamen, terwijl de enkelwandige schepen die de markt verlieten, vrij klein waren.

 

AANTAL TANKSCHEPEN IN DE RIJNOEVERSTATEN

Bron: CCR op basis van nationale gegevensbronnen

 

LAADVERMOGEN VAN DE TANKSCHEPEN IN DE RIJNOEVERSTATEN (IN 1000 TON)

Bron: CCR op basis van nationale gegevensbronnen

 

  • Kijken we naar het land van registratie van de tankvloot, dan zien we dat 54% van de tankschepen van alle Rijnoeverstaten in Nederland geregistreerd is.

 

VERDELING VAN TANKSCHEPEN IN RIJNOEVERSTATEN PER LAND (IN %, 2018)

Bron: CCR op basis van nationale gegevensbronnen

 

  • Uit de totale evolutie van het aantal schepen per grootteklasse blijkt dat de vrij kleine tankschepen (0 < 1000 ton en 1000 < 2000 ton) sinds 2014 in aantal zijn afgenomen.
  • In 2018 waren er in de Rijnoeverstaten 761 schepen in de twee kleinste tonnagecategorieën (0 < 1000 ton; 1000 < 2000 ton), vergeleken met 873 in 2014. Dit komt neer op een afname van 112 schepen in slechts vier jaar tijd.

 

AANTAL TANKSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE RIJNOEVERSTATEN

Bron: CCR op basis van nationale gegevensbronnen

 

  • Er is een opvallende gemene deler met de drogeladingvloot. Ook voor tankschepen geldt dat de Nederlandse en Belgische vloten een aanzienlijk aantal schepen in de categorie (> 3000 ton) tellen en deze categorie nauwelijks vertegenwoordigd is in de Franse en Duitse vloot.

 

AANTAL TANKSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE NEDERLANDSE VLOOT

Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek

 

AANTAL TANKSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE BELGISCHE VLOOT

Bron: CCR aan de hand van gegevens van de ITB / Belgische Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer

 

AANTAL TANKSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE FRANSE VLOOT

Bron: CCR aan de hand van gegevens van VNF

 

AANTAL TANKSCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN DE DUITSE VLOOT

Bron: CCR aan de hand van gegevens van de Duitse waterwegbeheerder

 

  • Uit het overzicht van het totale aantal actieve tankschepen in de Rijnoeverstaten kan worden afgelezen dat het aandeel van de twee grootste categorieën is gegroeid, terwijl dat van de twee kleinere categorieën is afgenomen.

 

AANTAL SCHEPEN PER TONNAGECATEGORIE IN % VAN HET TOTAAL AANTAL TANKSCHEPEN IN DE RIJNVLOOT *

Bron: CCR aan de hand van nationale gegevensbronnen
* Aandeel is gebaseerd op het aantal tankschepen dat onder een bepaalde tonnagecategorie valt, vergeleken met het totaal aantal tankschepen in de Rijnvloot. Bij optelling komen de aandelen per jaar dus uit op 100%.

 

  • In de Rijnoeverstaten bevinden zich thans ook circa 1240 duw- en sleepboten, waarvan 718 Nederlandse en 411 Duitse. Dit aantal is sinds 2008 vrij constant gebleven.

 

DONAUVLOOT

 

DROGELADINGSCHEPEN

 

  • De volgende grafiek toont de evolutie van drogeladingschepen (motorvrachtschepen en duwbakken, maar zonder duw- en sleepboten) in de Donaulanden. Zowel het aantal schepen als het laadvermogen is sinds 2005 afgenomen.

 

Evolutie van de drogeladingvloot in de Donaulanden

 

AANTAL DROGELADINGSCHEPEN IN DE DONAULANDEN

Bron: Donaucommissie

 

LAADVERMOGEN VAN DROGELADINGSCHEPEN IN DE DONAUVLOOT (IN 1 000 T)

Bron: Donaucommissie

 

  • De Roemeense drogeladingvloot is de grootste in het Donaubekken met een aandeel van circa 48% van alle drogeladingschepen.

 

VERDELING VAN DROGELADINGSCHEPEN IN DE DONAUVLOOT PER LAND VAN REGISTRATIE (IN %, 2017)*

Bron: Donaucommissie
* Voor Oostenrijk zijn er geen vlootgegevens beschikbaar.

 

 

TANKSCHEPEN

 

Evolutie van de tankvloot in de Donaulanden

 

AANTAL TANKSCHEPEN IN DE DONAULANDEN

Bron: Donaucommissie

 

LAADVERMOGEN VAN TANKSCHEPEN IN DE DONAUVLOOT(IN 1 000 T)

Bron: Donaucommissie

 

  • Ook wat tankschepen betreft, heeft Roemenië het grootste aandeel in het Donaustroomgebied met circa 47% van alle tankschepen.

 

VERDELING VAN TANKERS IN DE DONAUVLOOT PER LAND VAN REGISTRATIE (IN %, 2017)*

Bron: Donaucommissie
* Voor Oostenrijk zijn er geen vlootgegevens beschikbaar.

 

  • In 2017 telden de Donaulanden 657 duw- en sleepboten, waarvan 300 Roemeense schepen. Net als in het Rijnstroomgebied is het aantal duw- en sleepboten de afgelopen tien jaar min of meer stabiel gebleven.

 

GOEDERENVLOOT IN OVERIGE EUROPESE LANDEN

 

  • Voor Polen, Tsjechië, het Verenigd Koninkrijk en Litouwen zijn de vlootcijfers tussen 2005 tot 2017 consistent en overgenomen uit de gegevens van Eurostat [iww_eq_ loadcap] . Hierbij moet worden opgemerkt dat met deze database geen onderscheid kan worden gemaakt tussen drogeladingschepen en tankers.
    • Volgens informatie van het Poolse bureau voor de statistiek telt Polen 598 vrachtschepen, waarvan 9 tankers, die kunnen worden onderverdeeld in motortankschepen (7) en tankduwbakken (2).
    • Het Tsjechische ministerie van Vervoer geeft aan dat van de 139 vrachtschepen in de Tsjechische vloot er slechts één tankschip is (met bouwjaar 1951 en een laadvermogen van 297 ton).
    • Het Litouwse bureau voor de statistiek geeft aan dat 16 van de 63 vrachtschepen in Litouwen tankschepen zijn.
  • Voor Italië wijzen zowel gegevens van Eurostat [iww_eq_loadcap] als van het Italiaanse ministerie van Vervoer op een sterke structurele breuk in het aantal schepen tussen 2009 en 2010. Dit duidt op een statistische herindeling of een andere fundamentele verandering. Daarom is besloten om de Italiaanse cijfers niet in de grafiek met de cijfers van andere landen op te nemen.
  • Voor de jaren 2011-2017 lijken de Italiaanse cijfers vrij consistent: zowel de gegevens van Eurostat als die van het Italiaanse ministerie van Vervoer geven aan dat er in 2017 in Italië 63 vrachtschepen met eigen aandrijving waren en 73 duwbakken. Alles bij elkaar waren er in 2017 136 Italiaanse vrachtschepen.

 

AANTAL MOTORVRACHTSCHEPEN EN DUWBAKKEN *

Bron: Eurostat [iww_eq_loadcap]
* Drogelading- en tankschepen bij elkaar opgeteld.

 

LAADVERMOGEN VAN MOTORVRACHTSCHEPEN EN DUWBAKKEN (1 000 T)*

Bron: Eurostat [iww_eq_loadcap]
* Drogelading- en tankschepen bij elkaar opgeteld.

 

  • De Italiaanse vloot bestond in 2017 uit 14 duw- en sleepboten, terwijl er in Polen 219, in het Verenigd Koninkrijk 92, in Tsjechië 71 en in Litouwen 37 waren.
  • Het gemiddelde laadvermogen van de vrachtschepen in deze vijf landen is kleiner dan dat in de Rijnoeverstaten. Van deze vijf landen hadden Tsjechische schepen in 2017 met 626 ton gemiddeld het grootste laadvermogen. De Poolse vloot had een gemiddeld laadvermogen van 501 ton in 2017 en de Britse vloot 310 ton. Al met al had Litouwen de kleinste schepen met een gemiddeld laadvermogen van slechts 159 ton.
  • In het volgende overzicht van de grootteklassen van de Poolse en Litouwse vloot had het merendeel van de schepen die in de categorie < 1000 ton vallen in werkelijkheid een veel kleiner laadvermogen dan 1000 ton.

 

AANTAL POOLSE VRACHTSCHEPEN PER LAADVERMOGEN*

Bron: Pools bureau voor de statistiek
* Vrachtschepen met eigen aandrijving en duwbakken. Zonder duw- en sleepboten.