• In 2019 is de Europese riviercruisesector in vergelijking met 2018 nog verder gegroeid. Er zijn 378 actieve schepen met in totaal 54 814 bedden. Er kwamen negentien nieuwe schepen bij, zodat ook het nieuwbouwpercentage hoog uitvalt.

• Een tweede groei-indicator voor de Europese riviercruisesector in 2019 is de toename in de vraag van bijna 10%, die daardoor bij 1,79 miljoen passagiers kwam te liggen (waarvan tussen de 44 tot 49% afkomstig was uit niet-Europese landen).

• De toename van het verkeer van riviercruiseschepen (aantal schepen bij sluizen) is ook een teken van de positieve ontwikkeling in de sector zowel op de Rijn (+24% in vergelijking met 2018) als op de Donau (met +30% voor de Midden-Donau en bijna +35% voor de Beneden-Donau).

 

VLOOTCIJFERS RIVIERCRUISEVAART

Hader, A. (2019), The River Cruise Fleet

  • Europa beschikt op dit moment over de grootste vloot riviercruiseschepen, gevolgd door de Nijl en andere Afrikaanse rivieren. De actieve cruisevloot in Europa vertegenwoordigt meer dan 40% van de wereldwijde actieve cruisevloot. De riviercruisevloot in de EU concentreert zich vooral rond de Centraal-Europese waterwegen (Rijn, Main, Main-Donaukanaal, Donau, Elbe-Oder) (nagenoeg 75% van de totale riviercruisevloot in de EU). De riviercruisevloot in Europa (De vloot van Europese riviercruiseschepen, zoals gedefinieerd in dit rapport (riviercruiseschepen met meer dan 39 bedden), omvat de vloot van de EU en van Zwitserland) is sinds 2004 voortdurend gegroeid en bedroeg 378 actieve schepen met 54 814 bedden in 2019 (vergeleken met 359 schepen en 52 078 bedden in 2018).
  •  

    AFBEELDING 1: AANTAL RIVIERCRUISESCHEPEN IN DE EU PER VAARGEBIED (2004 – 2019)


    Bron: Hader, A. (2019), The River Cruise Fleet
     

  • In het seizoen van 2019 kwamen er negentien volledig nieuwe schepen op de markt. Eén schip keerde terug op de actieve cruisemarkt na een lange stilligperiode. Een ander schip werd uit de database verwijderd.
  • Het grote aantal nieuwe cruiseschepen in 2019 (bijna het dubbele van 2018) kan worden verklaard door een groeiende vraag van Amerikaanse klanten en een gezonde vraag op de Duitstalige markt. Van deze negentien nieuwe schepen maken veertien schepen deel uit van de vloot die actief is op Centraal-Europese waterwegen. Een van de nieuwe schepen zal alleen op de Donau gaan varen en vier schepen zullen op de Douro worden ingezet. De nieuwe cruiseschepen die op de Donau zullen varen, hebben meer comfort, een betere energie-efficiëntie en een diepgang van ongeveer 1,8 meter.
  • In 2020 zullen naar verwachting nog eens negentien nieuwgebouwde schepen te water worden gelaten: dertien op de Centraal-Europese waterwegen, twee op de Douro en vier op de Seine. Naar verwachting zullen zeven schepen actief worden op de Duitstalige markt. Alles bij elkaar genomen is dit veel meer dan in voorgaande jaren.
  • Het orderboek voor nieuwe riviercruiseschepen in 2020 dat in dit hoofdstuk wordt behandeld, is van voor de coronacrisis, die de riviercruisevaart in 2020 zwaar trof en ook in 2021 en 2022 ernstige gevolgen zal hebben. Het effect van de coronacrisis op de bouw van nieuwe schepen zal waarschijnlijk in 2021 en 2022 merkbaar worden.
  •  

    AFBEELDING 2: AANTAL NIEUWE RIVIERCRUISESCHEPEN VOOR DE EUROPESE MARKT IN 2004-2021*


    Bron: Hader, A. (2019), The River Cruise Fleet
    *2020: prognose op basis van orderboeken
    *2021: besteld in mei 2020.

     

  • Afhankelijk van de scheepswerf is de bouw van een riviercruiseschip tot twaalf maanden nodig. Bovendien worden nieuwe riviercruiseschepen gewoonlijk aan het begin van het seizoen of ten laatste in de zomer opgeleverd. Daarom is de bouw van de meeste nieuwe cruiseschepen die voor 2020 werden besteld al voltooid.
  • Voor het seizoen 2021 zijn veel contracten voor de bouw van nieuwe schepen al getekend, in sommige gevallen is de bouw al begonnen, of zijn in elk geval sommige scheepsonderdelen al in productie genomen. Gezien de sterke economische impact van de coronacrisis op de riviercruisevaart ervaren ondernemingen financiële moeilijkheden en worden er bepaalde risicobeperkende maatregelen genomen. Zo worden contracten uitgesteld of worden er betalingsregelingen voor bepaalde contracten getroffen.
  • De problemen bestaan niet alleen met bestaande contracten, maar ook het aantal nieuwe orders zal in 2021 en 2022 afnemen. Zo zouden begin 2020 bouwcontracten voor het jaar 2021 moeten worden bevestigd, maar in sommige gevallen is dat niet gebeurd.
  • Een gelijkaardige situatie deed zich voor in 2016 – na de terroristische aanslagen in Parijs – toen gedurende meerdere maanden minder Amerikaanse toeristen naar Europa kwamen en het aantal nieuwe riviercruiseschepen daalde in 2016, 2017 en 2018. Pas in 2019 en 2020 (prognose) ging dit aantal weer omhoog. Dit voorbeeld doet vermoeden dat de effecten van de coronacrisis op de bouw van nieuwe schepen deels in 2022 zullen worden gevoeld.
  • Het is mogelijk dat de coronacrisis ertoe zal leiden dat enkele bestaande riviercruiseschepen in 2020 en 2021 van de markt zullen worden gehaald. Sinds 2005 zijn 27 schepen uit de EU-vloot van riviercruiseschepen gehaald, waaronder vijf tijdens de economische crisis van 2009.
  •  

    AFBEELDING 3: AANTAL RIVIERCRUISESCHEPEN IN DE EU NAAR BOUWJAAR


    Bron: Hader, A. (2019), The River Cruise Fleet
     

  • In 2019 zorgden de negentien nieuwe schepen voor een extra capaciteit van 3131 bedden op de riviercruisemarkt in Europa. De netto-toename van de capaciteit in 2019 is echter 2769 bedden (+5,3%). In 2020 zou de extra capaciteit 3158 bedden bedragen, aangezien naar verwachting evenveel nieuwe schepen op de markt zullen komen.
  •  

    AFBEELDING 4: NIEUWE CAPACITEITEN IN DE CRUISEVAART IN 2018, 2019 EN 2020 PER VAARGEBIED* (AANTAL BEDDEN)


    Bron: Hader, A. (2019), The River Cruise Fleet
    *R/M/M/D = Rijn/Main/Main-Donaukanaal/Donau. De nieuwe bedden op de Donau en in de Benelux in 2018 (181 bedden) zijn het gevolg van het verbouwen of moderniseren van bestaande schepen. De 150 nieuwe bedden op de Rijn in 2019 zijn ook het gevolg van de verbouwing van een bestaand schip. 2020 is een raming op basis van orderboeken.

     

  • Wat betreft het aantal nieuwgebouwde schepen, en op basis van orderboeken, lijkt het gemiddelde aantal bedden op nieuwe cruiseschepen weer toe te nemen, na een daling tussen 2014 en 2018. Er kwamen in 2019 inderdaad zeven grote schepen met een grote passagierscapaciteit (190) op de markt en deze varen op de Rijn en het Main-Donaukanaal. Daarnaast werd het grootste riviercruiseschip dat ooit gebouwd is voor Europa, de AMAMAGNA (196 passagiers), in 2019 in gebruik genomen op de Donau.
  •  

    AFBEELDING 5: GEMIDDELDE AANTAL BEDDEN OP NIEUWE RIVIERCRUISESCHEPEN IN EUROPA NAAR BOUWJAAR*


    Bron: Hader, A. (2019), The River Cruise Fleet
    *Cijfer voor 2020 is een prognose

     

  • Zwitserland (172 schepen) is het land met het hoogste aantal geregistreerde riviercruiseschepen. Het heeft ook een groot aandeel op de Rijn en de Donau, evenals op de Rhône-Saône en de Seine. Op de tweede plaats komt Duitsland, met 53 geregistreerde riviercruiseschepen, die vooral actief zijn op de Rijn en Donau. Er zijn ook veel riviercruiseschepen geregistreerd in Malta en Nederland met respectievelijk 43 en 41 schepen.
  •  

    AFBEELDING 6: IN DE EU GEREGISTREERDE RIVIERCRUISESCHEPEN IN 2019* (AANTAL SCHEPEN)


    Bron: Hader, A (2019)
    *Overige landen omvatten België, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Polen, Oekraïne en Moldavië. In elk land is maar één riviercruiseschip geregistreerd.

     

  • De in Nederland geregistreerde schepen varen vooral op Nederlandse rivieren, de Rijn en het Main-Donaukanaal, terwijl de in Malta geregistreerde schepen vooral actief zijn in het Rijn-Main-Donaugebied en nu en dan in Frankrijk. In Frankrijk staan 32 riviercruiseschepen geregistreerd, die vooral op Franse wateren varen en in het Rijn/Donaugebied. In Portugal staan negentien schepen geregistreerd, die vrijwel uitsluitend op de Douro varen. De regio met het hoogste aantal riviercruiseschepen dat in verschillende landen geregistreerd staat, blijft het Rijn/Donaugebied.

 
 
 

VRAAG NAAR RIVIERCRUISES

  • Uit de cijfers voor 2019 van SeaConsult en IG River Cruise (de Europese organisatie voor de riviercruisevaart die ongeveer 70% van de actieve exploitanten in Europa vertegenwoordigt) blijkt dat de Europese riviercruisevaart voor de Covid-19-pandemie in een gezonde conditie verkeerde. Het aantal riviercruisepassagiers bleef in 2019 stijgen en bereikte een niveau van 1,79 miljoen passagiers (+9,9%).
  • Voor de Europese riviercruisemarkt waren in 2019 voor het vijfde jaar op rij Amerikanen uit de VS en Canadezen de grootste groep passagiers met een aandeel van 36,7%, gevolgd door Duitsers (28,3%). Britse en Ierse passagiers (11,8%) kwamen op de derde plaats, gevolgd door passagiers uit Australië en Nieuw-Zeeland (7,5%, een recordgroei van 30% ten opzichte van 2018) en Frankrijk (7,1%). Andere landen vertegenwoordigden 4,4% in 2019, een stijging die voornamelijk te danken is aan een hoger aantal Chinese passagiers op Europese riviercruiseschepen.
  •  

    AFBEELDING 7: AANTAL PASSAGIERS OP EUROPESE RIVIERCRUISESCHEPEN NAAR NATIONALITEIT (IN 1000)


    Bronnen: SeaConsult, IG River Cruise (2019), Der Fluss-Kreuzfahrtmarkt 2019
     

  • In Duitsland nam het aantal passagiers van riviercruises in 2019 met 9% toe en de boekingen met 10,5% ten opzichte van 2018, een jaar waarin ook al een sterke groei van de inkomsten uit de boekingen werd geregistreerd (+18%).
  • De gemiddelde leeftijd van riviercruisepassagiers in Duitsland steeg in 2019; 84,1% van alle Duitse passagiers was ouder dan 56 jaar. Bijna 35% viel in de leeftijdscategorie 56 tot 65 (vergeleken met 26,7% in 2018, toen er een golf jongere passagiers werd geregistreerd). De groep van 26 tot 40 slonk in 2019 tot 3,8% (8,3% in 2018). Ook het aandeel van de groep van 41 tot 55 jaar kromp, van 18,3% in 2018 tot 10,3% in 2019 (Bronnen: IG River Cruise / DRV / SeaConsult (2019), Der Fluss-Kreuzfahrtmarkt 2019).
  • In 2019 passeerden 2929 riviercruiseschepen de sluis van Iffezheim op de Boven-Rijn, een sterke toename van 24% ten opzichte van 2018. Het aantal riviercruiseschepen op de Boven-Donau bij de Duits-Oostenrijkse grens stroomafwaarts vanuit Passau was in 2019 1,2% hoger, met 3668 schepen die de sluis van Jochenstein passeerden (De statistieken voor de meeste andere Duitse rivieren waren in 2019 niet beschikbaar als gevolg van de afschaffing van tolheffing op Duitse binnenwateren).
  •  

    AFBEELDING 8: JAARLIJKS AANTAL PASSAGES VAN CRUISESCHEPEN OP EUROPESE RIVIEREN


    Bron: Waterwegen- en scheepvaartbeheerder van de Duitse Bondsstaat
    *Totaal aantal hotelschepen stroomopwaarts en stroomafwaarts bij de volgende sluizen: Jochenstein (Donau), Iffezheim (Rijn), Koblenz (Moezel).

     

  • Het passagiersvervoer per hotelschip op de Donau bestaat uit twee hoofdcategorieën:
    1) korte reizen van vijf, zeven of acht dagen op de routes Passau-Wenen-Bratislava-Boedapest-Passau en Wenen-Bratislava-Boedapest, en reizen van en naar de Rijn- en Mainhavens;
    2) lange reizen van Passau naar Wenen en het Donaustroomgebied met een duur van veertien, vijftien of zestien dagen.
  • Het aantal riviercruiseschepen voor korte reizen van Passau naar Wenen en Boedapest is veel hoger dan voor de lange reizen, zoals blijkt uit de onderstaande tabel. Korte reizen gaan alleen naar Boedapest en hoeven dus niet de zuidelijke grens van Hongarije met Kroatië en Servië te overschrijden.
  •  

    TABEL 1: VERKEER VAN RIVIERCRUISESCHEPEN OP DE DONAU IN 2019, AANTAL PASSAGIERS EN TOENAME TEN OPZICHTE VAN 2018 (IN %)

    Locatie van gegevensvergaring Aantal passagesAantal passagiers
    Duits-Oostenrijkse grens3668 (+1,2%)512 500 (+0,94%)
    Slowaaks-Hongaarse grens5141 (+30%)720 800 (+31,2%)
    Hongaars-Kroatisch-Servische grens1017 (+34,9%)135 040 (+30,3%)

    Bron: Marktobservatierapport Donaucommissie. Locaties van gegevensvergaring: Jochenstein (grens DE/AUT), Gabčikovo (grens SK/HU), Mohács (grens HU/CRO/RS)
     

  • De toename van 30% en meer op het gedeelte van de Donau tussen de Slowaaks-Hongaarse grens en de zuidelijke grens van Hongarije met Servië en Kroatië is ook een gevolg van de daling in 2018, toen passagiersschepen met een diepgang van meer dan 1,8 meter hun reis al gedeeltelijk moesten onderbreken in het gebied van de Boven-Donau en passagiers per bus van Wenen naar Bratislava en Boedapest moesten worden vervoerd (Bron: Marktobservatierapport Donaucommissie).
ipsum Aenean libero. adipiscing ut ultricies elementum quis, leo