Voorwoord

CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART

De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) heeft het grote genoegen u hier het jaarverslag 2019 te kunnen presenteren van de marktobservatie in de Europese binnenvaart, die ook dit jaar weer het resultaat is van de zeer succesvolle en steeds nauwere samenwerking met de Europese Commissie. Zoals eerder gaat het hier om veel meer dan het schrijven van een rapport. De marktobservatie is namelijk bedoeld als instrument voor de Europese binnenvaart ter ondersteuning van strategische beslissingen, zowel door publieke als door particuliere instanties. Het gaat hier om gemeenschappelijke inspanningen die ook dit jaar weer een goede gelegenheid boden om contacten te leggen met andere binnenvaartspelers in Europa en de banden die al bestonden, te versterken.

Het jaar 2018 wordt voor de binnenvaart gekenmerkt door een lang aanhoudende periode van laagwater in de tweede helft van het jaar. Dit was een factor die verschillende economische parameters aanzienlijk beïnvloed heeft. Dit rapport van 2019 gaat daar nader op in en analyseert de consequenties van de lange periode laagwater op het vervoer door de binnenvaart. Hoe de binnenvaart ondersteuning geboden kan worden om beter om te gaan met dit soort fenomenen, is een vraag die in de toekomst zeker onder ogen gezien zal moeten worden.

Het nieuwe marktobservatieverslag beschrijft de belangrijkste cijfers voor het jaar 2018 met betrekking tot verschillende aspecten van de Europese binnenvaart zoals het vracht- en passagiersvervoer over de binnenwateren, de verkeersstromen in de havens, de ontwikkeling van de vloot, transportondernemingen en riviercruises. Er wordt ook stilgestaan bij het segment van de kleine cruiseschepen op rivieren. Er wordt ingegaan op de leeftijdsstructuur van de werknemers in de binnenvaart van een aantal landen. Verder bevat deze uitgave van 2019 een hoofdstuk dat specifiek gewijd is aan dagtochtschepen op Europese rivieren, kanalen en meren.

Ik wil hier graag de aandacht vestigen op de analyse van de vrachtprijzen en vervoerde hoeveelheden voor vloeibare lading in de FARAG-regio (Vlissingen-Antwerpen-Rotterdam-Amsterdam-Gent), naar aanleiding van een voorstel en met actieve ondersteuning van de CITBO, de coöperatie van binnenvaarttankers. Het is de eerste keer dat in dit rapport diverse aspecten van de tankvaart specifiek onderzocht worden. Er kon geput worden uit nieuwe statistische bronnen voor een bepaald geografisch gebied en ik hoop dat deze vruchtbare samenwerking in de toekomst kan worden voortgezet.

Zoals elk jaar wil het CCR-secretariaat ook deze keer iedereen van harte bedanken die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van het rapport: de Europese Commissie, Eurostat en alle nationale bureaus voor de statistiek, alsmede de Moezel-, Donau- en Savacommissie en alle stakeholders en bij de binnenvaart betrokken partijen die ondersteuning hebben geboden. Ik wil daarbij wijzen op de essentiële rol die vervuld werd door de EBU (Europese Binnenvaart Unie) en de ESO (Europese Schippers Organisatie), die als vertegenwoordigers van het bedrijfsleven hun ondersteuning en expertise hebben ingebracht waardoor de kwaliteit van het rapport kon worden verhoogd.

Ik kijk ernaar uit deze samenwerking voort te zetten, ook buiten het opstellen van dit rapport om, met name met het onlangs opgerichte European Inland Waterway Transport Platform, om de uitdagingen aan te gaan waar de binnenvaartsector in de toekomst mee geconfronteerd zal worden en het beste te maken van alle mogelijkheden die er zijn om de verduurzaming en ecologisch, sociale en economische ontwikkeling van de binnenvaart te bevorderen.

Ik hoop dat u deze uitgave van ons marktobservatierapport 2019 met genoegen zult lezen en dat het u veel waardevolle inzichten zal opleveren.

 

Bruno Georges
Secretaris-Generaal van de CCR

EUROPEAN INLAND WATERWAY TRANSPORT PLATFORM

Gezien vanuit het perspectief van de binnenvaart is dit marktobservatierapport dat de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) uitbrengt in samenwerking met de Europese Commissie van groot belang voor de binnenvaartsector.

Voor beleidsmatige besluiten zijn feiten en cijfers nodig. Die zijn ook van belang om tendensen vast te stellen die van invloed zijn op besluiten op alle niveaus van operators in de hele logistieke keten. De afgelopen jaren is de marktobservatie steeds verder uitgebreid en biedt nu informatie die relevant is voor alle segmenten van onze sector.

Het jaar 2018 werd gekenmerkt door een aantal opvallende trends en ontwikkelingen. Het extreme laagwater van de belangrijkste rivieren in Europa leidde ertoe dat de over de Europese waterwegen vervoerde hoeveelheden sterk terugliepen. Hoewel dit een positieve invloed had op de vrachtprijzen, heeft deze ontwikkeling ook tot gevolg gehad dat lading zijn weg vond naar andere vervoersdragers en dit zal niet gemakkelijk om te keren zijn. Bovendien heeft het negatieve consequenties voor het imago van de sector. Er is meer onderzoek nodig om vast te stellen of de sector hier te maken kreeg met een uitzonderlijke situatie of met een trend die samenhangt met de klimaatverandering. Het is echter evident dat er iets gedaan moet worden aan het achterstallige onderhoud van de waterwegen om een verdere verslechtering van de situatie tegen te gaan. Dit vereist een adequate follow-up door Europese en nationale infrastructuurbeheerders.

De prestatie van de binnenvaart in Europa wordt beïnvloed door het bovenstaande en andere ontwikkelingen van de afgelopen jaren. In de Europese landen met bevaarbare waterwegen ziet men zowel een substantiële toe- als afname. De cijfers maken een analyse mogelijk van de maatregelen die in de toekomst nodig zullen zijn.

Dit marktobservatierapport is een perfect instrument om de positieve trends in onze sector te laten zien. Deze zijn het duidelijkst op het gebied van het container- en passagiersvervoer. De ontwikkelingen in deze binnenvaartsegmenten kwamen ook al aan bod in het marktobservatierapport van vorig jaar en de cijfers in dit rapport laten zien dat het vervoer van containers en passagiers een hoge vlucht heeft genomen. Het zou een aanmoediging moeten zijn voor alle spelers in de keten om de noodzakelijke modale shift van de weg naar de waterweg te bewerkstelligen.

Dankzij de nauwe samenwerking tussen de CCR en de riviercommissies, waaronder met name de Donaucommissie, is het gelukt om de scope van dit instrument de afgelopen jaren steeds verder uit te breiden en relevante informatie te verstrekken over het hele systeem van bevaarbare waterwegen in Europa.

Namens de binnenvaartsector willen wij hier onze waardering en dank tot uitdrukking brengen voor dit tool. Wij kijken uit naar de voortzetting van onze gezamenlijke inspanningen ten bate van onze bedrijfstak.

 

Paul Goris
President van het European Inland Waterway Transport Platform